LV Law LV LAW Vy Lê · Luật sư
Cập nhật pháp lý November 2, 2026

Xuất xứ Việt Nam: Nghị định 384/2026 và tiêu chí 30%

Plain product boxes tied with navy ribbon, a blank product tag, a brass caliper and gear, a navy folder and gold pen on a dark marble desk, Ho Chi Minh City skyline at dusk

Từ ngày 1/1/2027, hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước chỉ được ghi xuất xứ Việt Nam khi đáp ứng tiêu chí xác định xuất xứ Việt Nam tại Nghị định 384/2026/NĐ-CP. Hàng không có xuất xứ thuần túy phải chuyển đổi mã HS ở cấp bốn số trong quá trình sản xuất tại Việt Nam, hoặc có hàm lượng giá trị Việt Nam (VVC) từ 30% trở lên. Ai ghi “Sản xuất tại Việt Nam” lên bao bì thì người đó phải chứng minh được.

Nghị định do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký ngày 9/10/2026 (Tạp chí Công Thương). Đây là lần đầu tiên có một văn bản cấp nghị định trả lời câu hỏi “thế nào là hàng Việt” cho thị trường nội địa, sau nhiều năm Bộ Công Thương lấy ý kiến từ dự thảo thông tư năm 2019 (Báo Pháp luật). Với doanh nghiệp FDI, đây là một nghĩa vụ tuân thủ đi kèm với các loại giấy phép kinh doanh mà doanh nghiệp có vốn nước ngoài cần có, và ảnh hưởng rõ nhất đến các nhà máy lắp ráp từ linh kiện nhập khẩu.

Dưới đây tôi tóm tắt phạm vi, cách tính 30%, những công đoạn không được tính và việc bạn nên làm trước tháng 1.

Nghị định 384/2026 áp dụng cho ai

Nghị định áp dụng cho thương nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa lưu thông trong nước, cùng các cơ quan quản lý nhà nước liên quan (LuatVietnam). Nghị định không điều chỉnh việc cấp chứng nhận xuất xứ cho hàng xuất nhập khẩu, nội dung bắt buộc trên nhãn hay truy xuất nguồn gốc (Baker McKenzie).

Nếu hàng sản xuất trong nước được đem xuất khẩu, bạn vẫn phải tuân thủ quy định về xuất xứ hàng xuất khẩu của Việt Nam và yêu cầu của nước nhập khẩu. Đạt tiêu chí của Nghị định 384 không có nghĩa là được cấp C/O theo FTA.

Tiêu chí xác định xuất xứ Việt Nam

Hàng hóa có xuất xứ thuần túy

Gồm cây trồng được trồng và thu hoạch tại Việt Nam; động vật sinh ra, nuôi tại Việt Nam và sản phẩm từ chúng; sản phẩm săn bắt, đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, thu lượm tại Việt Nam; khoáng sản khai thác từ đất, vùng nước, đáy biển Việt Nam; hải sản do tàu treo cờ Việt Nam đánh bắt ngoài biển khơi; và phế thải từ sản xuất, tiêu dùng tại Việt Nam chỉ còn dùng để hủy bỏ hoặc tái chế (VOV).

Hàng hóa có xuất xứ không thuần túy

Phần lớn hàng công nghiệp dùng một phần nguyên liệu nhập khẩu. Theo Điều 6, hàng hóa được coi là có xuất xứ Việt Nam nếu đáp ứng một trong hai tiêu chí:

  • Chuyển đổi mã số HS ở cấp bốn số so với nguyên liệu không có xuất xứ.
  • Hàm lượng giá trị Việt Nam (VVC) tối thiểu 30%.

Có hai công thức. Công thức trực tiếp lấy trị giá nguyên liệu có xuất xứ Việt Nam chia cho giá xuất xưởng. Công thức gián tiếp lấy giá xuất xưởng trừ trị giá nguyên liệu không có xuất xứ, rồi chia cho giá xuất xưởng (Báo Lâm Đồng). Bạn chọn một công thức và áp dụng thống nhất trong cả năm tài chính.

Ví dụ với công thức gián tiếp: sản phẩm có giá xuất xưởng 1.000.000 đồng, linh kiện nhập khẩu 650.000 đồng thì VVC là 35%, đạt. Nếu linh kiện nhập khẩu là 750.000 đồng thì VVC chỉ 25%, bạn phải xét đến tiêu chí chuyển đổi mã HS.

Bao bì, vật chứa cấu thành hàng hóa được tính vào VVC. Với hàng công nghệ thông tin và công nghệ số, chi phí nghiên cứu phát triển, thiết kế, lập trình, số hóa, tự động hóa và kiểm thử phần mềm thực hiện tại Việt Nam cũng được tính.

Những gì không làm cho hàng hóa thành hàng Việt

Công đoạn gia công, chế biến đơn giản không được xét đến. Khoản 2 Điều 7 nêu các công đoạn không cần kỹ năng đặc biệt, máy móc chuyên dụng hay dây chuyền sản xuất, như đóng gói đơn giản, dán hoặc in nhãn, lắp ráp đơn giản và kiểm tra, dù làm riêng lẻ hay kết hợp (Baker McKenzie). Ráp các mô-đun nhập khẩu rồi đóng hộp thì không đạt, dù giá trị gia tăng trên giấy tờ là bao nhiêu.

Điều 8 loại trừ các yếu tố dùng trong sản xuất nhưng không cấu thành hàng hóa: nhiên liệu, năng lượng; dụng cụ, khuôn rập; phụ tùng bảo dưỡng; dầu nhờn; đồ bảo hộ; thiết bị kiểm tra, thử nghiệm; chất xúc tác, dung môi. Các bộ, ngành có thể ban hành quy định riêng cho hàng hóa đặc thù thuộc lĩnh vực mình quản lý.

Trách nhiệm của bạn khi ghi xuất xứ Việt Nam

Theo Điều 9, tổ chức, cá nhân thể hiện xuất xứ Việt Nam trên nhãn, chứng từ hoặc tài liệu chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin. Bạn phải lưu hồ sơ chứng minh như hóa đơn đầu vào, bảng kê nguyên liệu, mô tả quy trình sản xuất, và xuất trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Việc lưu trữ điện tử theo pháp luật kế toán và lưu trữ. Bạn cũng phải tuân thủ pháp luật về nhãn hàng hóa, bảo vệ người tiêu dùng và chất lượng sản phẩm.

Hàng hóa đã ghi xuất xứ Việt Nam hợp pháp trước ngày 1/1/2027 được tiếp tục sử dụng nhãn đó đến hết hạn sử dụng của hàng hóa (Điều 12).

Điều này có ý nghĩa gì với bạn

Nếu bạn là doanh nghiệp FDI sản xuất để bán tại Việt Nam, giờ đã có con số cụ thể để tính. Nhà máy lắp ráp dùng nhiều linh kiện nhập khẩu là đối tượng dễ không đạt nhất, và rủi ro là ghi sai xuất xứ trên hàng đang bày bán. Nhà phân phối, nhà bán lẻ tự in chữ “Sản xuất tại Việt Nam” lên bao bì cũng chịu trách nhiệm như nhà sản xuất.

Nếu không đạt, bạn vẫn bán hàng được, chỉ là không được ghi xuất xứ Việt Nam. Đổi nhãn trước tháng 1 rẻ hơn nhiều so với giải trình khi bị kiểm tra. Nếu bạn mua thành phẩm từ nhà cung cấp trong nước, hãy yêu cầu họ cung cấp hồ sơ xuất xứ bằng văn bản và đưa nghĩa vụ này vào hợp đồng. Bài viết về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa giải thích vì sao điều khoản đó quan trọng khi có sự cố.

Danh mục việc cần làm trước 1/1/2027

  • Liệt kê mọi sản phẩm, nhãn, catalogue, trang web có ghi “Sản xuất tại Việt Nam” hoặc tương tự.
  • So sánh mã HS của từng nguyên liệu nhập khẩu với mã HS của thành phẩm.
  • Nếu không chuyển đổi mã HS, tính VVC theo cả hai công thức và chọn một công thức cho năm tài chính 2027.
  • Kiểm tra xem quy trình của bạn có vượt quá đóng gói, dán nhãn, lắp ráp đơn giản hay không.
  • Lập hồ sơ xuất xứ cho từng sản phẩm: hóa đơn đầu vào, bảng định mức, mô tả quy trình, bảng tính chi phí.
  • Quyết định xử lý hàng tồn đã dán nhãn trước 2027 và các lô in bao bì mới.
  • Bổ sung cam kết xuất xứ và nghĩa vụ cung cấp chứng từ vào hợp đồng với nhà cung cấp.
  • Tách riêng xuất xứ hàng xuất khẩu: C/O theo FTA có quy định riêng.

Nếu bạn bán hàng qua cửa hàng riêng, bài viết về giấy phép kinh doanh bán lẻ theo Nghị định 342 giải thích phần cơ sở bán lẻ.

Câu hỏi thường gặp

Nghị định 384/2026 có hiệu lực khi nào?

Từ ngày 1/1/2027. Nghị định được ban hành ngày 9/10/2026.

Có bắt buộc ghi “Sản xuất tại Việt Nam” không?

Nghị định quy định khi nào bạn được ghi xuất xứ Việt Nam, không bắt buộc bạn phải ghi. Pháp luật về nhãn vẫn yêu cầu xuất xứ ghi trên nhãn phải trung thực.

Nghị định 384 có áp dụng cho hàng xuất khẩu không?

Không. Nghị định áp dụng cho hàng sản xuất, lưu thông trong nước. Hàng xuất khẩu theo quy định về xuất xứ hàng xuất khẩu và yêu cầu của nước nhập khẩu.

Có phải lúc nào cũng cần VVC 30%?

Không. Hàng có nguyên liệu nhập khẩu chỉ cần đáp ứng một trong hai tiêu chí: VVC từ 30% hoặc chuyển đổi mã HS cấp bốn số.

Hàng đã dán nhãn trước đây xử lý thế nào?

Hàng đã ghi xuất xứ Việt Nam hợp pháp trước 1/1/2027 được dùng tiếp nhãn đó đến hết hạn sử dụng.

Chi phí phát triển phần mềm có được tính vào VVC không?

Với hàng công nghệ thông tin và công nghệ số thì có. Chi phí nghiên cứu phát triển, thiết kế, lập trình, số hóa, tự động hóa, kiểm thử phần mềm tại Việt Nam được tính.

Đặt lịch tư vấn miễn phí 15 phút

Nếu bạn muốn tôi rà soát sản phẩm của bạn theo tiêu chí mới, hãy nhắn tin cho tôi qua WhatsApp hoặc gửi email đến [email protected]. Thường chỉ cần 15 phút để biết nhãn của bạn có phải thay đổi hay không.

Bài viết này là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của bạn. Pháp luật và thủ tục có thể thay đổi; cập nhật lần cuối ngày 2/11/2026.

← Xem tất cả bài viết