Phần lớn người nước ngoài làm việc tại Việt Nam đều phải có giấy phép lao động, và người nộp hồ sơ là doanh nghiệp sử dụng lao động, không phải bản thân người lao động. Quy định hiện hành là Nghị định 219/2025/NĐ-CP: khi hồ sơ đã đầy đủ, cơ quan có thẩm quyền giải quyết trong 10 ngày làm việc. Thứ mất thời gian nhất thường là giấy tờ từ nước ngoài. Một số trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép, nhưng phần lớn vẫn phải xin giấy xác nhận hoặc ít nhất là gửi thông báo trước khi bắt đầu làm việc.
Tôi làm hồ sơ giấy phép lao động cho doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh và cho chính người lao động nước ngoài. Dưới đây là cách thủ tục vận hành tính đến tháng 10/2026, và những chỗ hồ sơ hay bị vướng.
Ai phải có giấy phép lao động
Nếu bạn là người nước ngoài làm việc cho một tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam, hãy mặc định là cần giấy phép lao động. Điều này áp dụng khi bạn ký hợp đồng lao động với công ty Việt Nam, khi được công ty mẹ ở nước ngoài cử sang chi nhánh hoặc công ty con tại Việt Nam, và cả khi bạn tự điều hành công ty của mình nhưng vốn góp dưới 3 tỷ đồng.
Nghị định 219/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 7/8/2025, thay thế Nghị định 152/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2023/NĐ-CP (EY Việt Nam; Báo Chính phủ). Người lao động được xếp vào một trong bốn vị trí, mỗi vị trí có yêu cầu chứng minh riêng:
- Nhà quản lý: người quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp, hoặc người đứng đầu, cấp phó của cơ quan, tổ chức. Chứng minh bằng điều lệ công ty hoặc quyết định bổ nhiệm.
- Giám đốc điều hành: người đứng đầu chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, hoặc trực tiếp điều hành một lĩnh vực của doanh nghiệp. Cần ít nhất 3 năm kinh nghiệm phù hợp.
- Chuyên gia: tốt nghiệp đại học trở lên và có ít nhất 2 năm kinh nghiệm phù hợp. Với các lĩnh vực ưu tiên như tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chỉ cần 1 năm.
- Lao động kỹ thuật: được đào tạo ít nhất 1 năm và có 2 năm kinh nghiệm, hoặc có 3 năm kinh nghiệm nếu không qua đào tạo.
(Theo tóm tắt của EY Việt Nam và DB Legal.)
Chọn đúng vị trí là quyết định đầu tiên. Cùng một người thường có thể vừa với hai vị trí, và giấy tờ bạn chứng minh được mới là thứ quyết định nên nộp theo vị trí nào.
Giấy phép do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi bạn làm việc cấp, hoặc cơ quan được Ủy ban phân cấp. Nếu doanh nghiệp cử bạn sang làm việc ở tỉnh, thành phố khác, bạn không cần xin thêm giấy phép; doanh nghiệp chỉ cần thông báo cho cơ quan có thẩm quyền ở nơi đó trước ít nhất 3 ngày làm việc.
Trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động
Trước tháng 8/2025, hầu hết các trường hợp này đều phải xin giấy xác nhận. Theo Nghị định 219, nay có hai cách xử lý khác nhau, và bạn cần biết mình thuộc cách nào.
Chỉ cần thông báo
Doanh nghiệp gửi thông báo cho cơ quan có thẩm quyền trước ít nhất 3 ngày làm việc kể từ ngày người lao động dự kiến bắt đầu làm việc, gồm họ tên, ngày sinh, quốc tịch, số hộ chiếu, tên doanh nghiệp, nơi làm việc và thời gian làm việc. Không có giấy tờ nào được cấp (khoản 4 Điều 9; Apolat Legal). Nhóm này gồm:
- chủ sở hữu, thành viên góp vốn công ty TNHH có giá trị góp vốn từ 3 tỷ đồng trở lên; chủ tịch, thành viên hội đồng quản trị công ty cổ phần có giá trị góp vốn tương tự;
- nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia, lao động kỹ thuật làm việc tại Việt Nam tổng cộng dưới 90 ngày trong một năm dương lịch;
- người nước ngoài kết hôn với công dân Việt Nam và sinh sống tại Việt Nam;
- người vào Việt Nam dưới 3 tháng để chào bán dịch vụ hoặc xử lý sự cố kỹ thuật phức tạp, khẩn cấp;
- luật sư nước ngoài đã được cấp giấy phép hành nghề tại Việt Nam, và người vào để thành lập hiện diện thương mại.
Phải xin giấy xác nhận
Các trường hợp còn lại phải xin giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động. Trường hợp tôi gặp nhiều nhất là di chuyển nội bộ doanh nghiệp: nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật đã làm việc cho công ty mẹ ở nước ngoài ít nhất 12 tháng liên tục, được cử sang hiện diện thương mại tại Việt Nam trong 11 ngành dịch vụ theo cam kết WTO. Hồ sơ nộp trước ngày dự kiến làm việc từ 10 đến 60 ngày; cơ quan có thẩm quyền giải quyết trong 5 ngày làm việc. Giấy xác nhận có thời hạn tối đa 2 năm và được gia hạn một lần.
Không thuộc diện cấp giấy phép không có nghĩa là không phải làm gì. Theo nghị định xử phạt mới, không gửi thông báo đã là một lỗi bị phạt riêng.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài trước đây là một thủ tục riêng, nay đã gộp vào văn bản đề nghị cấp giấy phép (Mẫu số 03). Phần lớn doanh nghiệp không còn phải xin chấp thuận nhu cầu trước, trừ một số trường hợp cụ thể như người lao động thực hiện gói thầu, dự án (Baker McKenzie).
Về phía người lao động, hồ sơ thường gồm:
- Bằng cấp và chứng chỉ chuyên môn (nếu có).
- Giấy xác nhận kinh nghiệm của nơi làm việc cũ, hoặc văn bản xác nhận của doanh nghiệp, thể hiện đủ số năm theo vị trí.
- Phiếu lý lịch tư pháp cấp không quá 6 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ. Nếu bạn đang ở Việt Nam, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ xin phiếu lý lịch tư pháp cùng lúc với hồ sơ giấy phép trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
- Giấy khám sức khỏe cấp không quá 12 tháng, thường do cơ sở y tế đủ điều kiện tại Việt Nam cấp; giấy khám ở nước ngoài chỉ được chấp nhận trong một số trường hợp.
- Bản sao hộ chiếu và 2 ảnh 4×6 cm, nền trắng.
- Giấy tờ chứng minh hình thức làm việc: hợp đồng lao động, văn bản cử sang làm việc, hoặc giấy tờ của công ty thể hiện chức danh của bạn.
Giấy tờ nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự hoặc có apostille, sau đó dịch sang tiếng Việt và chứng thực. Từ ngày 11/9/2026, giấy tờ của phần lớn các nước thành viên Công ước Apostille chỉ cần apostille, và điều này đã rút ngắn nhiều tuần cho không ít hồ sơ. Tôi giải thích chi tiết nước nào được áp dụng, và các ngoại lệ, trong bài Apostille tại Việt Nam.
Giấy xác nhận kinh nghiệm là nguyên nhân chậm trễ phổ biến nhất. Thư chỉ ghi thời gian mà không ghi chức danh, hoặc chức danh không khớp với vị trí xin cấp, là lý do hồ sơ hay bị trả lại.
Các bước và thời gian giải quyết
- Xác định điều kiện và hướng xử lý: xin giấy phép, xin giấy xác nhận hay chỉ thông báo. Thường tôi chỉ cần một cuộc gọi ngắn và xem CV cùng giấy tờ của công ty.
- Chuẩn bị giấy tờ ở nước ngoài: bằng cấp, xác nhận kinh nghiệm, lý lịch tư pháp, kèm apostille hoặc hợp pháp hóa lãnh sự. Đây là bước chậm nhất, từ vài ngày đến vài tuần tùy nước.
- Dịch, chứng thực và khám sức khỏe tại Việt Nam.
- Nộp hồ sơ: doanh nghiệp nộp trước ngày dự kiến làm việc ít nhất 10 ngày và không quá 60 ngày, trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc trực tiếp.
- Nhận kết quả: trong 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép; nếu không cấp phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do trong 3 ngày làm việc (Báo Chính phủ).
- Ký hợp đồng lao động, sau đó làm thẻ tạm trú.
Trên thực tế, bạn nên dự trù từ một đến ba tháng tính từ cuộc gọi đầu tiên đến khi cầm giấy phép trong tay. Phần lớn thời gian nằm ở khâu giấy tờ nước ngoài, không phải ở phía cơ quan nhà nước.
Thời hạn và gia hạn. Thời hạn giấy phép lao động theo thời hạn của hợp đồng hoặc văn bản cử sang làm việc, tối đa 2 năm. Giấy phép chỉ được gia hạn một lần, tối đa 2 năm. Doanh nghiệp nộp hồ sơ gia hạn trước khi giấy phép hết hạn từ 10 đến 45 ngày. Sau lần gia hạn đó, phải xin cấp mới.
Tính đến tháng 10/2026, Nghị định 219 vẫn là văn bản đang áp dụng. Giữa năm 2026, Bộ Nội vụ đã lấy ý kiến dự thảo nghị định sửa đổi, trong đó có nới quy định về làm việc ngắn hạn và chấp nhận giấy khám sức khỏe nước ngoài (Tạp chí Luật sư Việt Nam). Tôi sẽ cập nhật trang này khi văn bản được ban hành.
Giấy phép lao động, thị thực đầu tư hay thẻ tạm trú
Đây là ba thứ khác nhau. Giấy phép lao động cho bạn quyền làm việc. Thị thực hoặc thẻ tạm trú cho bạn quyền cư trú. Nhà đầu tư đôi khi không cần giấy phép lao động.
Nếu bạn là chủ công ty và đã góp từ 3 tỷ đồng trở lên, bạn thuộc nhóm chỉ cần thông báo, và thị thực đầu tư kèm thẻ tạm trú thường phù hợp hơn. Dưới mức đó, bạn cần giấy phép lao động để điều hành chính công ty mình. Nếu bạn đang chuẩn bị thành lập công ty, nên tính đến điểm này ngay khi chọn mức vốn điều lệ.
Làm việc không có giấy phép lao động bị xử lý thế nào
Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP và tăng mức phạt (Vietnam Briefing):
- Người lao động nước ngoài: phạt 15–25 triệu đồng nếu làm việc không có giấy phép hoặc xác nhận khi pháp luật yêu cầu, hoặc giấy đã hết hạn; có thể bị trục xuất.
- Doanh nghiệp sử dụng lao động: 60–90 triệu đồng nếu vi phạm với 1–10 người, đến 120–150 triệu đồng nếu từ 21 người trở lên. Người sử dụng lao động là cá nhân bị phạt một nửa.
Đi làm bằng thị thực điện tử “trong lúc chờ giấy phép” cũng là làm việc không có giấy phép. Làm công việc khác với công việc ghi trên giấy phép cũng bị phạt. Chi tiết các mức phạt, kể cả những lỗi nhỏ tính theo từng người, có trong bài Phạt không có giấy phép lao động 2026.
Tôi hỗ trợ bạn như thế nào
Với doanh nghiệp, tôi nhận trọn hồ sơ: xác định vị trí và hướng xử lý cho từng người, soạn văn bản giải trình theo Mẫu số 03, rà soát giấy tờ trước khi nộp, nộp và theo dõi hồ sơ, rồi làm thẻ tạm trú. Tôi cũng rà soát các giấy phép đang có so với công việc thực tế, và theo dõi ngày gia hạn để không giấy phép nào bị quá hạn.
Với người lao động và nhà sáng lập, tôi cho bạn biết sớm giấy tờ cần thể hiện những gì, để thư xác nhận kinh nghiệm từ công ty cũ đúng ngay lần đầu. Nếu bạn chưa chắc mình có cần giấy phép hay không, tôi sẽ trả lời rõ ràng và giải thích lý do.
15 phút tư vấn đầu tiên miễn phí. Nếu bạn muốn tôi thực hiện, bạn sẽ nhận phạm vi công việc và mức phí trọn gói bằng văn bản, đã gồm lệ phí nhà nước, trước khi bắt đầu. Nhắn tôi qua WhatsApp hoặc email [email protected].
Trang này là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của bạn. Pháp luật và thủ tục có thể thay đổi; cập nhật lần cuối ngày 21/10/2026.